آیا عسل برای بهبود سیستم گوارش مناسب است؟

وقتی صحبت از محافظت و بهبود سیستم گوارش می‌شود، عسل آپیزان با خواص درمانی منحصر‌به‌فرد و فعالیت پروبیوتیک خود نقش پر رنگی در رژیم غذایی ایفا می‌کند.
این عسل پس از انجام آزمایشات و بررسی‌های زیاد از بین بهترین عسل‌های ایران انتخاب می‌شود و به‌دلیل خواص دارویی و درمانی بالای آن، می‌تواند با قرارگرفتن در رژیم غذایی، نقش موثری در بهبود و ارتقاء سلامتی ایفا نماید.
بیایید نگاه دقیق‌تری به این موضوع داشته باشیم که چرا عسل آپیزان برای سیستم گوارش مفید است و می‌تواند شرایط خاصی مانند زخم‌ها، سندرم روده تحریک‌پذیر، رفلاکس معده و … را بهبود ببخشد.
خواص پروبیوتیکی
دستگاه گوارش ما شامل میلیون‌ها باکتری مختلف مفید است که باعث حفظ سلامتی ما می‌شود.
این باکتری‌های مفید «پروبیوتیک» نامیده می‌شوند و با تقویت هضم و جذب، سیستم ایمنی، بالا نگه‌ داشتن سطح انرژی و بسیاری موارد دیگر به سلامت بدن ما کمک می‌کنند. برخی تحقیقات نشان می‌دهند که میکروبیوم معده شما، در تنظیم احساسات نیز نقش دارد. این موضوع منطقی به نظر می‌رسد چرا که اگر تا به حال دل‌درد یا هر نوع ناراحتی گوارشی دیگری را تجربه کرده باشید، معمولاً همراه آن حال روحی و روانی خوبی هم نداشته‌اید.
به بیان دیگر، میکروبیوم‌های دستگاه گوارش از شما در برابر بیماری‌ها محافظت می‌کنند. تحقیقات انجام شده بر عسل‌های دارویی و درمانی نیز نشان می‌دهد که این عسل‌ها مثل عسل آپیزان، در تقویت میکروبیوم‌های گوارشی بسیار مؤثر هستند.
خواص پری‌بیوتیکی
عسل‌هایی با خواص دارویی و درمانی بالا، مانند عسل آپیزان، به‌عنوان یک پری‌بیوتیک نیز شناخته می‌شوند که با پروبیوتیک‌هایی که قبلاً ذکر کردیم، تفاوت دارند. در حقیقت، پری‌بیوتیک‌ها موادی هستند که با مصرف آن‌ها می‌توانیم به رشد پروبیوتیک‌های طبیعی بدنمان کمک کنیم. اگر دستگاه گوارش خود را یک باغچه یا باغ در نظر بگیریم، پری‌بیوتیک‌ها مانند خاک غنی از مواد مغذی هستند که باعث شکوفایی گل‌ها می‌شوند.
خواص ضد التهابی
دلیل دیگری که عسل آپیزان برای دستگاه گوارش بسیار مفید است این است که التهاب را کاهش می‌دهد. التهاب یک واکنش ایمنی‌ست و زمانی ایجاد می‌شود که عوامل بیماری‌زای خارجی وارد بدن شده و باعث عفونت شوند. این التهاب ممکن است در دیواره‌ی معده، روده‌ها و سایر بخش‌های دستگاه گوارش رخ دهد و باعث آسیب‌رساندن به این بخش‌ها شود.
زخم معده
زخم معده زخمی است که در لایه داخلی معده ایجاد شده و زمانی ظاهر می‌شود که به لایه محافظ معده آسیب وارد شود که معمولاً این آسیب به دلیل اسید هیدروکلریک موجود در اسید معده و یا توسط باکتری‌های‌ خاصی به نام هلیکوباکتر پیلوری (H. Pylori) ایجاد می‌شوند.
تأثیر عسل آپیزان بر علائم زخم معده
تحقیقات انجام شده توسط تیم تحقیق و توسعه‌ی شرکت کاوش‌آریان‌آزما نشان می‌دهد که عسل آپیزان تاثیر قابل توجهی در پیشگیری از ایجاد زخم معده دارد. (لینک مقاله‌ی به‌چاپ رسیده، در قسمت منابع ضمیمه شده است.)
عسل آپیزان، به دلیل خواص درمانی خود، به‌خصوص فعالیت‌های ضدمیکروبی آن علیه پاتوژن‌های مختلف از جمله هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori)، مورد توجه بسیاری قرار گرفته است.
هلیکوباکترپیلوری یک باکتری گرم منفی مارپیچی‌شکل است که در مخاط معده قرار گرفته و در ایجاد التهاب معده یا گاستریت و بیماری زخم معده نقش دارد. افزایش مقاومت آنتی‌بیوتیکی در میان گونه‌های H. pylori چالش‌های زیادی برای درمان‌هایی که معمولاً شامل ترکیبی از آنتی‌بیوتیک‌ها و مهارکننده‌های پمپ پروتون هستند، ایجاد کرده است.
اما فعالیت ضد‌میکروبی عسل آپیزان به دلیل وجود ترکیبات ضد التهابی نظیر ترکیبات فنولیک و آنتی‌اکسیدان‌های مختلف، موجب بهبود والتیام این زخم‌ها می شود که البته در عسل‌هایی با PAD Score بالا، مانند عسل عناب و عسل زرشک، این ترکیبات بیشتر مشاهده می‌شود.
همچنین بیشتر عسل‌ها هنگام رقیق شدن، از طریق فعالیت آنزیمی گلوکز اکسیداز، پراکسید هیدروژن تولید می‌کنند که به خواص ضدمیکروبی آن کمک زیادی می‌کند. این ترکیب فرایندهای سلولی در باکتری‌ها را مختل کرده و منجر به مرگ آن‌ها می‌شود.
سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS)
 IBS چیست؟
سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) یک وضعیت غیر التهابی مزمن است که بر دستگاه گوارش تأثیر می‌گذارد. علت دقیق این وضعیت هنوز مشخص نیست، اما نسبتاً شایع و تقریباً ۱ نفر از هر ۷ بزرگسال را با علائم دردناک خود درگیر می‌کند.
علائم IBS شامل درد شکم، یبوست، اسهال، استفراغ، رفلاکس معده (GERD) و مجموعه‌ای از مسائل دیگر است که معمولاً با ناراحتی‌های گوارشی همراه هستند. با وجود این‌که  IBSناشی از التهاب نیست، اما علائم آن می‌تواند با التهاب روده تشدید شود.
بیماری التهابی روده (IBD)
 IBD چیست؟
وضعیتی است که باعث التهاب مزمن در دستگاه گوارش می‌شود. دو نوع اصلی IBD عبارتند از کولیت اولسراتیو و بیماری کرون (Crohn’s Disease). علائم IBD شامل اسهال، خستگی، درد شکم، کاهش اشتها و کاهش وزن است.
اما خواص ضد التهابی فوق‌العاده عسل آپیزان، آن را به گزینه‌ای طبیعی و عالی برای کاهش علائم IBS و IBD تبدیل می‌کند. تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد که با مصرف عسل دارویی و درمانی، به‌ویژه هنگامی که عسل‌هایی با PAD Score بالا مصرف می‌شوند، کاهش قابل توجهی در التهاب کولون مشاهده می‌شود. افرادی که با این مشکلات روبرو هستند معمولاً باید تغییراتی در رژیم غذایی خود ایجاد کنند تا علائم خود را به حداقل برسانند. با گنجاندن مقدار مناسبی از عسل آپیزان با PAD Score بالا، می‌توان علائم IBS و IBD را بهبود بخشید.
رفلاکس یا برگشت اسید معده
برگشت اسید معده باعث ایجاد مشکلاتی نظیرگلودرد، درد قفسه سینه و گاهی اوقات استفراغ می شود. این وضعیت می‌تواند افراد زیادی را برای مدت طولانی، درگیر خود کند. در دراز‌مدت، این وضعیت می‌تواند باعث آسیب به بافت مری نیز شود.
خواص ضدالتهابی عسل آپیزان به بهبود زخم‌های موجود در بافت‌های حساس در طول دستگاه گوارش کمک می‌کند. هم‌چنین این عسل دارای خواص آنتی‌اکسیدانی شگفت‌انگیزی است که به کاهش علائم برگشت اسید معده و آسیب بافتی کمک می‌کند.
مسمومیت غذایی
مسمومیت غذایی می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله آلرژی‌ها، رژیم غذایی و به‌‌طور ویژه باکتری‌ها ایجاد شود. یکی از رایج‌ترین باکتری‌هایی که دستگاه گوارش را تحت تأثیر قرار داده و می‌تواند باعث مسمومیت غذایی شود، کلوستریدیوم دیفیسیل (Clostridium Difficile) نام دارد. فعالیت آنتی‌باکتریال قوی عسل آپیزان در کشتن این باکتری مضر در دستگاه گوارش مؤثر است.
عسل‌های آپیزانی که درای PAD Score بالاتری هستند در مقابله با این عفونت ها مؤثرتر هستند، بنابراین باید توجه داشته باشیم که عسل آپیزان باکیفیت بالاتر (با PAD Score بالاتر) بهترین گزینه برای مقابله با این علائم است.
در پایان
با توجه به فواید و کیفیت بالای عسل آپیزان از نظر خواص درمانی و دارویی، این عسل می‌تواند یک درمان خانگی و طبیعی برای افراد دارای مشکلات گوارشی باشد.
منابع:

Mohammadi Y, Tahergorabi Z, Sharifzadeh GR, Rajabi Moghadam M, Zarban A. Protective Effects of Some Graded Iranian Honey Samples Against Cold Water Immersion-Induced Gastric Ulcers in Rats. Food Sci Nutr. 2024 Nov 1;12(12):10211-10222. doi: 10.1002/fsn3.4567. PMID: 39723096; PMCID: PMC11666812.

Mohamed M.M. Abdel-Latif & Mekky M. Abouzied. (2016). Molecular Mechanisms of Natural Honey Against H. pylori Infection … In Archives of Medical Research. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27751367/

Hammond EN, Donkor ES. Antibacterial effect of Manuka honey on Clostridium difficile. BMC Res Notes. 2013 May 7;6:188. doi: 10.1186/1756-0500-6-188. PMID: 23651562; PMCID: PMC3669629.

Prakash A, Medhi B, Avti PK, Saikia UN, Pandhi P, Khanduja KL. Effect of different doses of Manuka honey in experimentally induced inflammatory bowel disease in rats. Phytother Res. 2008 Nov;22(11):1511-9. doi: 10.1002/ptr.2523. PMID: 18688794.

Rosendale, Douglas I., et al. “High‐Throughput Microbial Bioassays to Screen Potential New Zealand Functional Food Ingredients Intended to Manage the Growth of Probiotic and Pathogenic Gut Bacteria.” Institute of Food Science and Technology, John Wiley & Sons, Ltd, 18 Nov. 2008, ifst.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/j.1365-2621.2008.01863.x.

Yaghoobi, Reza et al. “Evidence for Clinical Use of Honey in Wound Healing as an Anti-bacterial, Anti-inflammatory Anti-oxidant and Anti-viral Agent: A Review.” Jundishapur journal of natural pharmaceutical products vol. 8,3 (2013): 100-4. doi:10.17795/jjnpp-9487

Gośliński M, Nowak D, Mindykowski R, Kulewski W, Popławski C. Application of Manuka honey in treatment patients with GERD. Food Sci Nutr. 2023 Oct 12;12(1):172-179. doi: 10.1002/fsn3.3748. PMID: 38268884; PMCID: PMC10804081.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *